كيسانيه را بدور ريخت . و عبد اللَّه بن معتز در گذشته به سال 296 ه و شيخ الامة صدوق متوفى 381 ه و حافظ مرزبانى متوفى 384 ه و شيخ ما مفيد در گذشته به سال 412 ه و ابى عمر كشى و سروى متوفى به سال 588 ه و اربلى متوفى 692 ه و ديگران را در پيرامون مذهب سيّد ، سخنان بسيارى است كه يكى از آنها ، براى اثبات حق بسنده است چه رسد به تمام آنها ، و اينك آن گفتارها : 1 - سخن ابن معتز : وى در صفحهء 7 « طبقات الشعراء » گفته است : حديث كرد مرا محمّد بن عبد اللَّه و گفت : سدرى راوى سيّد مىگفت سيد در آغاز زندگى كيسانى و قائل به رجعت محمّد بن حنفيه بود و در اين باره اين شعر را براى من خواند : حتى متى و الى متى و متى المدى يابن الوصى و انت حى ترزق ( 1 ) و اين قصيده مشهور است . و محمّد بن عبد اللَّه مرا حديث كرد و گفت : سدرى مىگفت سيد پيوسته قائل به آئين كيسانى بود تا آنگاه كه در مكَّه و ايّام حج امام صادق ( ع ) را ديدار كرد و امام با او به گفتگو پرداخت و حجت را بر وى تمام فرمود و سيّد از آن آئين برگشت و سخن او در ترك آن عقيده و بازگشت از آئينى كه داشته است ، و يادى كه از امام صادق ( ع ) مىكند چنين است : تجعفرت باسم اللَّه و اللَّه اكبر و ايقنت ان اللَّه يعفو و يغفر ( 2 ) و يثبت مهما شاء ربى بامره و يمحو و يقضى فى الامور و يقدر 2 - گفتار صدوق : در صفحهء 20 « كمال الدين » گفته است : سيد در امر غيبت گمراه بود و به غيبت محمّد بن حنفيه اعتقاد داشت تا آنكه امام صادق جعفر بن محمّد ( ع ) را ملاقات كرد و از او علامات امامت و دلالات وصيت را ديد و از امر غيبت پرسيد ، امام به او فرمود : غيبت حق است امّا اين غيبت براى دوازدهمين امام از ائمه ( ع ) پيش خواهد آمد و سيد را بر مرگ محمّد بن حنفيه و اينكه پدرش محمّد بن

--> ( 1 ) - ترجمهء اين ابيات خواهد آمد . ( 2 ) - ترجمهء اين ابيات خواهد آمد .